Hoe NWO informatiemanagement verder professionaliseert
Voor organisaties die een belangrijke publieke rol vervullen, is een goed ingerichte informatievoorziening allang geen ondersteunend vraagstuk meer. De maatschappelijke opgaven waar zij voor staan worden steeds complexer, terwijl tegelijkertijd de eisen aan transparantie, betrouwbaarheid, informatiebeveiliging en privacy toenemen.
Ook voor NWO speelde deze ontwikkeling. Als organisatie achter de financiering van wetenschappelijk onderzoek, het stimuleren van wetenschappelijke kwaliteit en vernieuwing en het bevorderen van kennisbenutting en maatschappelijke impact ziet NWO dat digitalisering en data een steeds grotere rol spelen in onderzoek, advisering en besluitvorming.
Als onderdeel van een bredere professionaliseringsslag op het gebied van Data, IT & Security wilde NWO daarom ook een volgende stap zetten in informatiemanagement. Binnen de negen organisatieonderdelen zijn informatiemanagers actief die als businesspartner verantwoordelijk zijn voor het vertalen van organisatiedoelstellingen naar digitale ambities. Samen met de strategisch informatiemanager ontstond de behoefte om verder te groeien in het vakgebied en te komen tot een gedeeld beeld van wat goed informatiemanagement binnen NWO betekent.
Samen met Mobilee startte NWO daarom een incompany ontwikkeltraject informatiemanagement. Het doel was tweeledig: het versterken van het vakmanschap van informatiemanagers alsook het leggen van een gezamenlijk fundament voor een meer uniforme manier van werken. Zo wilde NWO de verbinding tussen strategie, informatievoorziening en uitvoering verder versterken.

Wanneer informatiemanagement nergens hetzelfde betekent
Informatiemanagement lijkt een helder begrip. In de praktijk blijkt dat vaak anders.
“In vrijwel iedere organisatie waar wij werken, bestaat discussie over wat informatiemanagement precies is,” aldus Koen Hilhorst, Senior Business Consultant bij Mobilee. “Als je het letterlijk leest, lijkt het management van informatie. Maar in onze visie gaat het over veel meer dan dat.”
Dat gold ook voor NWO. Binnen de organisatie waren verschillende informatiemanagers actief, verspreid over uiteenlopende organisatieonderdelen. Daarnaast was er een strategisch informatiemanager die verantwoordelijk was voor de verbinding tussen die onderdelen. Hoewel iedereen met dezelfde ambitie werkte, bleken er verschillende beelden te bestaan over taken, verantwoordelijkheden en de betekenis van informatiemanagement.
Sommige deelnemers beschouwden informatiemanagement vooral als een data- of informatievraagstuk. Anderen keken juist breder naar besturing, samenwerking en besluitvorming. Juist deze verschillen maakten het lastig om als organisatie één lijn te volgen.
NWO zag kansen om het vakgebied informatiemanagement verder te versterken. Daarbij lag de focus op:
- Het creëren van een sterker gezamenlijk fundament voor informatiemanagement over de verschillende organisatieonderdelen heen.
- Het vergroten van de samenhang en afstemming rondom IV-initiatieven en digitale ambities met behulp van portfoliomanagement.
- Het verder verduidelijken van rollen, verantwoordelijkheden en onderlinge samenwerking binnen het informatiemanagementdomein.
- Het ontwikkelen van een meer uniforme werkwijze en besluitvorming, passend bij de ambities van NWO.
Professionaliseren vanuit een gezamenlijk vertrekpunt
Waar veel trainingen starten met modellen en methodieken, koos Mobilee bewust voor een andere benadering.
“We hebben eerst vooral vragen gesteld,” vertelt Mobilee-consultant Ralf Schellens. “Hoe kijken jullie zelf naar informatiemanagement? Welke uitdagingen ervaren jullie? En kijkt iedereen daarbij dezelfde kant op?” Tijdens de eerste sessie werd uitgebreid stilgestaan bij één fundamentele vraag:
Wat verstaan wij binnen NWO onder informatiemanagement?
Dat gesprek bleek zo waardevol dat er bijna twee uur voor werd uitgetrokken. Deelnemers brachten uiteenlopende perspectieven in en gingen daar open met elkaar over in gesprek. Stap voor stap ontstond een gezamenlijk begrip van het vakgebied.
Mobilee definieert slagvaardig informatiemanagement als het geheel van processen, mensen, structuren, middelen en afspraken waarmee vraag en aanbod van informatievoorziening continu op elkaar worden afgestemd. Daarbij draait het niet alleen om technologie, maar vooral om samenwerking, governance, rollen, besluitvorming en organisatieontwikkeling.
Vanuit die gezamenlijke basis werden deelnemers vervolgens actief aan het werk gezet. Door middel van stellingen, groepsopdrachten en praktijkcases onderzochten zij waar de organisatie momenteel stond en welke knelpunten verbetering vroegen. Daarbij werd bewust gewerkt met gemengde groepen van informatiemanagers, leidinggevenden en andere betrokkenen.
Die aanpak zorgde voor open gesprekken over onderwerpen die normaal gesproken weinig aandacht krijgen.
Van aannames naar inzicht
Een belangrijk element in de aanpak was dat deelnemers niet meegedeeld kregen wat er anders kon of moest. Ze ontdekten het zelf.
Aan de hand van stellingen zoals “NWO beschikt over een helder geprioriteerd IV-portfolio” of “Wij kunnen projecten efficiënt sturen” werden deelnemers uitgedaagd om hun eigen organisatie kritisch te beoordelen. De uiteenlopende antwoorden maakten zichtbaar waar verschillen in perceptie bestonden.
Ralf legt uit: “Door mensen zelf te laten nadenken en discussiëren, ontstaat eigenaarschap. Ze ontdekken zelf waar verbeteringen nodig zijn en waarom informatiemanagement belangrijk is.”
Ook ontstond meer duidelijkheid over de verschillende rollen binnen het vakgebied. Wat mag je verwachten van een informatiemanager binnen een organisatieonderdeel? Wat is de rol van een strategisch informatiemanager? Hoe verhouden portfoliomanagers, architecten en businessanalisten zich tot elkaar?
Deze gesprekken hielpen deelnemers hun eigen positie beter te begrijpen én om die van anderen beter te waarderen.
Een gedeelde taal als basis voor professionalisering
In onze praktijk zien we dat professionalisering van informatiemanagement niet alleen draait om nieuwe modellen of werkwijzen. Minstens zo belangrijk is een gedeeld beeld van het vakgebied. Ook bij NWO vormde dat gezamenlijke fundament een belangrijke opbrengst van de masterclass.
Waar vooraf verschillende beelden bestonden over informatiemanagement, ontstond tijdens de sessies steeds meer overeenstemming over:
- wat informatiemanagement binnen NWO betekent;
- welke rollen daarbij horen;
- welke verantwoordelijkheden daarbij passen;
- hoe organisatieonderdelen beter kunnen samenwerken;
- welke thema’s prioriteit verdienen.
Volgens de consultants ontstond daarmee iets dat veel organisaties missen. “Dit was binnen NWO een moment om echt met elkaar het gesprek te voeren over wat informatiemanagement is,” aldus Koen. “De masterclass creëerde de ruimte om verschillende perspectieven samen te brengen.”
“Het gezamenlijk volgen van deze training door informatiemanagers en leidinggevenden maakte echt het verschil, aldus Katharina Wörz, Strategisch Informatiemanager bij het NWO. “Het gaf ons nieuwe inzichten, een gedeeld perspectief op informatiemanagement en veel inspiratie voor de verdere ontwikkeling van ons vakgebied binnen NWO. Juist in de dynamiek van alledag is het waardevol om af en toe een stap terug te doen, kritisch te kijken naar wat je doet en hoe je dat doet, en daar samen het goede gesprek over te voeren.”
Begin niet bij de techniek
De vraagstukken die tijdens het traject bij NWO naar voren kwamen, herkennen wij ook uit andere organisaties. Organisaties die investeren in AI, data, digitalisering of nieuwe dienstverlening, ontdekken regelmatig dat de uitdaging niet alleen in technologie zit.
Ariane Bonke-Döpfner, Hoofd Informatiemanagement, Security en Compliance bij NWO zegt hierover: “De Masterclass heeft geholpen om terug naar de kern te gaan: wat hebben we nodig van elkaar, om met elkaar iets beters te kunnen laten ontstaan. We zijn er nog niet, maar met de Masterclass hebben we kaders kunnen neerzetten om vanuit hier verder te groeien als een gezamenlijke i-organisatie voor NWO.”
De ervaring van NWO laat zien dat informatiemanagement een sleutelrol speelt in het creëren van voldoende richting, samenhang en besluitkracht. Niet als doel op zich, maar als discipline die strategie, informatievoorziening en uitvoering met elkaar verbindt. Met een gedeelde taal over informatiemanagement ontstaat een steviger fundament om samen vooruit te bewegen.
Wanneer is een gedeeld fundament nodig?
Werken informatiemanagers binnen jouw organisatie vanuit verschillende definities, rollen of verwachtingen? Dan is het zinvol om eerst een gezamenlijk vertrekpunt te creëren voordat je nieuwe structuren, processen of modellen invoert.
Met de incompany Masterclass Informatiemanagement helpt Mobilee informatiemanagers, leidinggevenden en andere betrokken professionals om een gedeeld beeld van het vakgebied te ontwikkelen en dit te vertalen naar hun eigen praktijk.
Meer over de Masterclass Informatiemanagement




