Vier tips voor een robuuste ESG-informatievoorziening

27 mei 2024
Data als grondstof Digitale transformatie Slagvaardige IV/IM organisatie ESG

Het belang van betrouwbare ESG-informatie (Environment Social Governance) neemt de komende jaren voor vrijwel alle organisaties toe. Een robuuste ESG-informatievoorziening is dan ook essentieel om transparantie te creëren en vertrouwen te winnen van klanten, investeerders en aandeelhouders. Digitale transformatie is hierbij de sleutel om sneller ESG-doelstellingen te bereiken. De rapportageverantwoordelijkheden rondom ESG vragen om een duidelijke visie, strategie en grondige analyse vanuit de hele organisatie. Om hier goed op te kunnen sturen en rapporteren is een robuuste en efficiënte informatievoorziening essentieel.

In dit artikel geven we vier tips om de ESG-informatievoorziening binnen jouw organisatie op een efficiënte en robuuste manier op te zetten. De benoemde acties zijn niet alleen relevant voor organisaties die aan het begin staan van het ESG-groeimodel maar ook voor organisaties die de basis al op orde hebben. Wil je meer lezen over de verschillende stadia binnen het ESG-groeimodel zoals hieronder getoond, kijk dan bij ons vorige artikel.

Hulp nodig met jouw ESG-informatievoorziening?
Neem vrijblijvend contact op

 

ESG doelstellingen, groeimodel digitale transformatie CSRD

ESG groeimodel: van comply naar lead

Tip 1: Identificeer de voor jou relevante ESG-thema’s

Een dubbele materialiteitsanalyse [1] geeft weer welke thema’s voor jouw organisatie relevant zijn. [2] Daarmee vormt het de basis voor een effectieve informatievoorziening. De meeste organisaties komen uit op zo’n tien materiële thema’s. In grafiek 1 geven we een overzicht van de materiële thema’s van twintig AEX-genoteerde bedrijven [3].

Wat valt er op aan de grafiek?

  • De categorieën Environment en Social zijn qua aantal materiële thema’s dominant: 66% van de genoemde thema’s valt in één van deze twee categorieën.
  • De subcategorie ‘Employee welfare’ is voor vrijwel alle bedrijven (90%) materieel en dat geldt ook voor ‘Climate and Energy’ (85%).
  • Gemiddeld hebben deze twintig bedrijven 10 (hoog)materiële thema’s geïdentificeerd.

Probeer, zeker in het begin van de ESG-reis, zoveel mogelijk focus aan te brengen en hou het aantal materiële thema’s beperkt.

ESG informatievoorziening materiele thema's

Tip 2: Bepaal de informatiebehoefte per materieel thema

Voor steeds meer ESG-thema’s zijn standaarden en protocollen beschikbaar. De European Sustainability Reporting Standards (ESRS) zijn de standaarden voor de CSRD-rapportage en beschrijven wat wel en niet te rapporteren. Vaak verwijst een ESRS naar een andere standaard, zoals het Greenhouse Gas Protocol voor het opstellen van een emissie-inventarisatie. Ook vrijwillige commitments (aan bijvoorbeeld het Scienced Based Targets Initiative (SBTi)) hebben eisen waaraan rapportages of metingen moeten voldoen.

Leg per materieel thema vast welke indicatoren van belang zijn (KPI’s) en wat de meeteenheid is. Voor wat betreft het inrichten van de informatievoorziening zijn met name de kwantitatieve thema’s interessant: milieuthema’s zijn over het algemeen kwantitatiever dan arbeids- en governance-thema’s.

ESG informatievoorziening materiele thema's

Tip 3: Richt een effectieve governance in voor ESG-informatie

Om de kwaliteit en effectiviteit van informatie te waarborgen is een goede governance van deze informatiestromen onmisbaar. Een prima vertrekpunt is het inrichten van een Plan-Do-Check-Act-cyclus waarin taken, rollen en verantwoordelijkheden helder zijn, evenals de benodigde ‘interne controles’. Als extra tip is om hierin mee te nemen:

  • Regulier managementreviews opstellen van de KPI’s (minstens per kwartaal).
  • Documenteren van scope, methoden, meetsystemen en de toegang daartoe (bijvoorbeeld in een reporting manual).
  • Vier-ogen-principe toepassen bij validatie van data en adequate rapportage-/monitoringsoftware.

Voorbeeld van het ESG-thema ‘Klimaat’: hoe stel je de Carbon Footprint vast van jouw organisatie?

Het onderwerp ‘Klimaat’ is voor vrijwel elke organisatie een materieel ESG-thema. Dit blijkt ook uit onze bovenstaande inventarisatie van AEX-bedrijven: 17 van de 20 onderzochte bedrijven hebben Klimaat geïdentificeerd als materieel thema.

Een goede inventarisatie van de broeikasgasuitstoot (Carbon Footprint) van de zowel de eigen organisatie als de waardeketen vormt de basis voor het stellen van doelen en monitoren van de voortgang. Bij het opstellen van de Carbon Footprint voor jouw organisatie kun je de volgende stappen doorlopen:

  1. Gebruik het Greenhouse-Gas-protocol voor de inventarisatie en het Science Based Targets Initiative voor het stellen van doelen. Kies een betrouwbare emissie-factoren-set: De DEFRA-set (uit de UK) is zeer compleet waarbij met name transport goed is uitgewerkt, CO2emissiefactoren.nl en bijvoorbeeld Eurostat (voor elektriciteitsfactoren per land in de EU).
  2. Door een organisatie af te bakenen op basis van een controlecriterium, wordt het duidelijk wie tot de organisatie behoort en wie niet. Veel organisaties hanteren het criterium van ‘operationele controle’, een definitie hiervan staat in het GHG-protocol. Dit is belangrijk voor verschillende doeleinden, zoals het opstellen van geconsolideerde jaarrekeningen, het toewijzen van verantwoordelijkheden en het naleven van regelgeving.Op deze manier kan worden bepaalt of een set regels of vereisten ook gelden voor een specifieke entiteit binnen een organisatie.
  3. Bepaal de rekenmethodiek om de emissies vast te stellen op basis van de voorschriften uit het Protocol voor elk van de achttien emissie-categorieën (eigen operatie + waardeketen). In de basis is dit: activiteit vermenigvuldigd met emissiefactor. Handig als start en voor een eerste inschatting is het maken van een ‘spend-based analyse’ (uitgegeven geld vermenigvuldigd met emissiefactor).
  4. Vertaal de vastgestelde methodiek uit de vorige stap in een Excel-model. Zeker bij het ontwikkelen van het model werkt Excel vaak erg goed. Excel is minder geschikt als rapportage- en monitoringsoftware, maar wel om snel inzicht in de gevoeligheid van parameters te krijgen en verschillende methode-varianten flexibel te kunnen doorvoeren. Zeker in de beginfase is snelheid wat dit betreft heel prettig.
  5. Als het Excel-model zijn definitieve vorm heeft gekregen, worden de wensen voor een ‘echte’ softwareoplossing helder, met name wat betreft het datamodel en de gewenste flexibiliteit in rekenmethoden. Verdantix biedt een mooi overzicht van de huidige stand van zaken in de ESG-softwaremarkt.
  6. Monitor en verbeter de Carbon Footprint vervolgens in een regulier Plan-Do-Check-Act-proces (zie ook tip 3 rondom Governance).

Meer over digitale transformatie en ESG?

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Tip 4: Maak ESG-informatie transparant en communiceer

Sustainability-rapporten, geïntegreerd of los verkrijgbaar, hebben de neiging vrij lijvig te zijn: veel tekst, veel voorbeelden, veel KPI’s, weinig lezers. Denk daarom goed na over de manieren waarop je jouw communicatie rondom ESG-thema’s wil inrichten en dat dit ook past bij de doelgroep die interesse heeft in deze rapportage. Zo geeft een mooi vormgegeven one-pager waarop de voortgang van de materiële thema’s staat voor klanten al voldoende informatie. Investeerders zullen waarschijnlijk meer informatie zoeken over de verschillende risico’s die hiermee gepaard gaan, ook deze kunnen bondig worden beschreven.

ESG rapportages voorbeelden

Aan de slag met de ESG-informatievoorziening

Met behulp van deze tips kun je als organisatie werken aan een robuuste ESG-informatievoorziening die transparantie creëert, vertrouwen wint en helpt om duurzamer en verantwoordelijker te worden. Hiernaast zijn er nog andere manieren waarop je kunt werken aan een robuuste ESG-informatievoorziening zoals bijvoorbeeld een ESG-risicobeoordeling uitvoeren of de ESG-informatie laten controleren door een onafhankelijke partij.

Hulp nodig bij het inrichten van je ESG-informatievoorziening, neem dan contact op met onze experts.

Neem vrijblijvend contact op

Over de samenwerking met Intello Consulting

Mobilee en Intello hebben de handen ineen geslagen om het beste van beide werelden te combineren: kennis en expertise op het gebied van ESG in combinatie met de ervaring om digitale transformatieprocessen te realiseren. Vanuit een gedeelde passie om positieve impact te maken en digitale oplossingen te implementeren bieden we organisaties een unieke propositie om te versnellen en te verbeteren. Lees meer over Dirk-Jan Everts: oprichter van Intello Consulting.

[1] De CSRD spreekt over ‘dubbele materialiteit’. ‘Dubbel’ slaat op het perspectief: inside-out (welk effect heeft mijn bedrijfsvoering op mens en milieu?) en outside-in (hoe beïnvloeden duurzaamheidskwesties mijn onderneming?). Materialiteit zegt iets over de relevantie van een thema’s: materiële thema’s zijn relevanter  (hebben meer impact) dan niet-materiële thema’s.
[2] Voor de fijnproever: zie ESRS (European Sustainability Repporting Standards), hoofdstuk 3.
[3] Dat zijn: ABN; Ahold; AkzoNobel; ArcelorMittal; ASM; ASML; ASR; BE Semiconductor; Firmenich; Heineken; IMDC; ING; KPN; NN; Philips; Randstad; RELX; UMG; Unilever; WoltersKluwer. Samen zijn dit 80% van alle AEX-fondsen. De geselecteerde bedrijven hebben een relatief makkelijk te vinden materialiteitsanalyse.

Meer over Dirk-Jan Everts:


Dirk-Jan Everts

Geassocieerde consultant

+31(0)30 7670350

Lees ook:


Ontvang meer artikelen direct in je inbox:

Aanmelden