HHSK: van informeel naar kwalitatief informatiemanagement
Informatiebeheer is voor overheidsorganisaties niet langer een vrijblijvende keuze. De eisen die bijvoorbeeld de Archiefwet en de Wet open overheid (Woo) stellen, maken transparantie en structuur onmisbaar. Bij het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard (HHSK) leidde dit tot een herziening van de eigen informatiehuishouding. Maurice Swillens, teamleider binnen de afdeling Integrale Plannen en Projecten (IPP), kijkt terug op hoe samen met Mobilee concreet grip werd gekregen op de processen en informatiestromen van deze afdeling om tot kwalitatief informatiemanagement te komen.
Over HHSK
Het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard (HHSK) is een van de oudste waterschappen van Nederland. Hun kerntaak is helder: zorgen voor droge voeten en schoon water in een dichtbevolkt gebied dat zich uitstrekt tussen Rotterdam, Zoetermeer en Schoonhoven. Ze beheren onder andere de kwaliteit van het oppervlaktewater, houden dijken veilig en zorgen voor het juiste waterpeil in de polders.
Binnen deze organisatie pakt de afdeling IPP met ongeveer vijftig collega’s de grote, complexe uitvoerings- en veranderingsprojecten op: variërend van de coördinatie van de bouw van nieuwe gemalen tot het versterken van dijken en het begeleiden van interne veranderprogramma’s.
Omdat HHSK een bestuurlijke organisatie is, is het van belang altijd transparant en zorgvuldig met middelen om te gaan. Er dient zowel verantwoording te worden afgelegd aan het bestuur alsook aan iedereen die belasting betaalt.

De uitdaging: grip krijgen op informatiemanagement
Vanwege de grote en groeiende informatiestromen lag er een continuïteits- en beheersingsvraagstuk. Er was daarmee behoefte om van informeel naar kwalitatief informatiebeheer te gaan. HHSK stelde hiervoor vast dat elke afdeling een Informatiecoördinator (ICO) diende aan te stellen. De ICO zou het verantwoordingsvraagstuk kunnen realiseren en kwaliteitsmanagement waarborgen zodat HHSK niet overstroomt.
Voor IPP was dat een nieuwe stap. Eentje zonder bestaande formatie en met een nog onduidelijk einddoel. “Ik vond het nog heel lastig om te zien: waar gaat een ICO ons bij helpen?” aldus Maurice Swillens.
Binnen de afdeling was veel kennis aanwezig, maar die zat vooral in de hoofden van ervaren collega’s. Dit resulteerde in verschillende uitdagingen:
- Documenten waren niet eenduidig vindbaar. Bovendien was ook versiebeheer niet uniform. Hierdoor ontbrak grip om te voldoen aan wet- en regelgeving en zat er urgentie achter het goed vindbaar en verantwoord opslaan van relevante informatie.
- Projectresultaten waren te veel afhankelijk van bewezen, maar individuele werkwijzen. Management verwachte meer grip op de uniformiteit en kwaliteit van projecten, zonder te verdwalen in micromanagement. Zoals Swillens het formuleert: “We wilden weten: als je een projectmanager iets laat doen, krijg je dan bij benadering hetzelfde resultaat als bij een andere collega?”
De oplossing: informatiebeheer met datagedreven inzicht
Omdat een ICO niet zomaar aangenomen kon worden en er bovendien nog onduidelijkheid bestond over het profiel, zette IPP flexibel in door middel van een inhuuraanvraag via verschillende raamcontractpartners. Vanuit hen werden drie kandidaten voorgelegd voor een interview. Op basis van het prettige gesprek en motivatie werd vanuit Bergler partner Mobilee de taak toevertrouwd aan Roel Noordhof om te starten met het grondwerk en een businesscase voor de ICO.
Gestart werd met het grondig in kaart brengen van de situatie. De aanpak kenmerkte zich door structureel en samen te werk te gaan. De uitgebreide inventarisatie liet zien:
- Welke processen IPP doorloopt
- Welke informatie wordt gecreëerd en gebruikt
- Welke applicaties worden ingezet
- Hoe samenwerking en overdracht verlopen binnen HHSK en met haar partners
Belangrijk was dat informatie werd opgehaald in samenspraak met de specialisten uit de diverse vakgroepen binnen de afdeling.
In de sessies werd onder andere duidelijk waar kritische projectdocumenten, zoals projectopdrachten en contracten, structureel moesten worden opgeslagen. Daarmee kon er zowel fysiek als digitaal aan de wettelijke eisen worden voldaan.
Nadat deze analyse voltooid was, werd in een interne memo kwaliteitsmanagement de PDCA (Plan-Do-Check-Act)-cyclus geformaliseerd, zodat voortaan audits en controles op projectproducten mogelijk zijn. De belangrijkste projectdocumenten worden nu niet meer alleen opgeslagen maar ook verbeterd via de audits en de terugkoppelingen die hieruit volgen.
Een volgende stap was het versterken van inzicht met data. In samenwerking met het Data Lab en de afdeling Planning & Control ontwikkelde de afdeling een financieel dashboard en een capaciteitsdashboard. Hierdoor is nu in één oogopslag zichtbaar waar tijd aan wordt besteed en wat de financiële stand van zaken is. Dit maakt dat projecten efficiënter kunnen worden aangestuurd.
Onvoorzien voordeel van de invulling op deze manier bleek de brugfunctie tussen de (relatief kleine) projectafdeling IPP binnen het HHSK en de centrale IT-organisatie bij het hoogheemraadschap van Rijnland om tooling en applicaties op elkaar af te stemmen. Dit maakt dat investeringen op kwalitatief informatiemanagement efficiënter verlopen en de impact breder is.
De samenwerking met Mobilee
De aanpak van Noordhof als Mobilee consultant sloot goed aan bij de behoefte van IPP: niet enkel adviseren, maar vooral samen puzzels leggen, analyses uitvoeren en implementeren. Swillens kijkt hierop terug: “We zochten iemand die ons kon helpen bij met een enorme uitzoekklus. Dat bleek Roel wel toevertrouwd.”
De manier van samenwerken had duidelijke meerwaarde. In een team met veel ervaren collega’s bracht Noordhof een verfrissende digitale blik mee, waarin hij analyse, implementatie en omgevingssensitiviteit combineerde. Dat werd versterkt door de kennis over digitale transformatie binnen Mobilee.
Daarmee zette IPP de stap naar een meer gestructureerde en toetsbare vorm van project- en informatiemanagement. Omdat er vanuit de inhuur volledig werd meegedraaid binnen het team konden tevens de juiste lijnen binnen en buiten de afdeling bewandeld worden.
Borging van structurele verbeteringen
De inzet van Mobilee heeft laten zien dat goede informatiecoördinatie niet alleen een tijdelijke extra is, maar een vaste plek verdient binnen de afdeling. IPP heeft de businesscase voor een permanent aangestelde, interne ICO rond.
Daarnaast ligt er inmiddels een Business Informatie Plan dat een doorkijk biedt naar de informatiebehoefte van de komende jaren, waarbij de verstevigde samenwerking met het hoogheemraadschap van Rijnland van pas komt.
De transformatie bij HHSK laat zien dat ook binnen eeuwenoude organisaties zoals waterbeheer, een moderne en strategische kijk op informatievoorziening noodzakelijk is om relevant en effectief te blijven. De afdeling IPP heeft toegewerkt naar een moderne, toetsbare en toekomstbestendige informatiehuishouding: van informeel naar kwalitatief informatiemanagement met duurzaam gestructureerd inzicht.
“Mobilee heeft zich bewezen en ervoor gezorgd dat we zonder hen verder kunnen; ook al vinden we dat jammer, want Roel is een hele prettige collega geworden,” besluit Swillens.



